Het VTX-programma NorN van Wim Nelis normaliseert namen van personen en plaatsen. NorN herschrijft namen van personen en plaatsen naar een standaard schrijfwijze.
Na installatie vindt u het programma NORN terug in Hoofdmenu …
Door Wim Nelis Emmeloord
Een tijdje geleden vroeg een PRO-GEN gebruiker of op eenvoudige wijze de namen
in een PRO-GEN bestand kunnen worden aangepast. In een bestand stonden alle
namen, van personen en plaatsen, in uitsluitend hoofdletters geschreven en hij
wilde ze veranderd hebben naar een standaard schrijfwijze met een hoofdletter
aan het begin en de rest in kleine letters. Als de personen een voor een met het
handje veranderd zouden gaan worden, zou dat erg veel tijd gaan kosten. Het kan
echter snel en vrijwel foutloos gedaan worden met een VTX-programma.
Dit programma kan ook gebruikt worden om (regelmatig) alle namen in een PRO-GEN
bestand te controleren of ze op een vergelijkbare wijze geschreven zijn en zo
nodig de schrijfwijze aan te passen. Het kan bijvoorbeeld gebruikt worden als er
een aantal personen zijn toegevoegd aan het bestand. Waarschijnlijk zullen meer
PRO-GEN gebruikers baat hebben bij dit programma, reden om het hier te
beschrijven.
Het programma heet NorN, een afkorting van NORmaliseer_Namen. In een standaard
PRO‑GEN programma (dat wil zeggen een met een opmaakdefinitie als PG30-1.DEF)
staan vele namen. De namen van een persoon beslaan acht velden, een persoon
bevat tot zes plaatsnamen, en een relatie bevat tot 5 plaatsnamen. In het
programma NorN zijn afspraken (regels) voor de schrijfwijze van namen opgenomen.
Het programma controleert of elke naam voldoet aan die regels. Zo niet, dan
wordt de schrijfwijze aangepast. Dit proces wordt 'normaliseren' genoemd.
Programma NorN verandert dus niets aan de informatie in het PRO-GEN bestand. Het
verandert wel de schrijfwijze, de presentatie van de informatie.
Een naam, van een persoon óf een plaats, bestaat uit een of meer woorden. Twee
woorden worden gescheiden door óf een of meer spaties óf een koppelteken. De
regels in programma NorN over namen en woorden zijn de volgende:
1. Een naam bevat geen voorloopspaties. Een naam begint dus niet met een spatie.
2. Als er twee of meer spaties staan tussen twee opeenvolgende woorden, dan
worden ze op één na verwijderd.
3. In een naam, met uitzondering van een achternaam, begint elk woord in de naam
met een hoofdletter. Als de beginletters van een woord "ij" zijn, dan worden
beide als hoofdletter geschreven. De rest van de letters in het woord worden met
een kleine letter geschreven.
4. In een achternaam begint elk woord met een hoofdletter, met uitzondering van
de voorvoegsels. Deze beginnen met een kleine letter. De overige letters in een
achternaam worden geschreven als kleine letters.
5. Als in een voornaam een voorletter staat, een letter gevolgd door een punt,
dan dient er na de punt een spatie te staan.
6. Als in een voornaam een woord uit slechts één letter bestaat, dan is dat een
voorletter. Er wordt een punt achter de voorletter geplaatst.
Deze regels leveren vaak het gewenste resultaat op, maar niet altijd.
Bijvoorbeeld, een plaatsnaam als "Nieuwerkerk aan de IJssel" wordt volgens deze
regels veranderd in "Nieuwerkerk Aan De IJssel". Daarom is de optie ingebouwd
dat men per wijziging kan aangeven of die wijziging gewenst is.
Merk op dat er in de regels niets staat over spaties aan het einde van een naam.
De reden is dat PRO-GEN deze naloopspaties automatisch verwijdert.
Als men het programma NorN start, wordt een menu getoond met twee opties, die
aan of uit kunnen staan. De eerste optie heet de veto-optie. Als deze optie uit
staat (de waarde is N) wordt elke verandering zonder verdere vragen doorgevoerd
in het bestand. Als deze optie aan staat (de waarde is J) wordt bij elke
verandering van een naam apart gevraagd of die verandering mag worden
doorgevoerd. Indien een voorgestelde verandering niet naar wens is, dan kunt u
die verandering blokkeren door de vraag met N of n te beantwoorden.
Echter, het verwijderen van spaties en het toevoegen van punten worden
uitgevoerd zonder dat er een vraag wordt gesteld. De veto-optie staat standaard
aan, want zoals gemeld is de verandering van een naam meestal naar wens, maar
niet altijd.
De tweede optie betreft de mutatie datum. Als u in PRO-GEN iets verandert bij
een persoon of een relatie, dan wordt de datum van laatste wijziging bij die
persoon of relatie ook aangepast. NorN kan op dezelfde wijze werken. Als u de
mutatiedatum wilt laten aanpassen, zal bij elk record dat door NorN is
veranderd, ook de mutatiedatum worden veranderd. Deze optie staat standaard uit,
want mijns inziens verandert er niets in de informatie, alleen in de
schrijfwijze.
Tot slot, het programma NorN kan eenvoudig verkregen worden via e-mail. Stuur
een berichtje naar nelis@nlr.nl met als onderwerp "PRO-GEN norn" (zonder
aanhalingstekens) en u krijgt automatisch een versie van NorN toegestuurd die in
PRO-GEN 3.0a of 3.0b kan worden geïnstalleerd. Als u in het onderwerp "PRO-GEN
3.0B norn017 " (zonder aanhalingstekens) zet, krijgt u een versie toegestuurd
die uitsluitend in PRO-GEN versie 3.0b kan worden geïnstalleerd.
Uit: PRO-GEN-eralia, jrg. 8, nr. 4, december 2002